محاکمه تنها سایتی است که این بار در اقدامی نوین نخستین ویژه نامه خود را در موضوع سرباز،تقدیم به سربازان نیروهای انتظامی - سپاه - ارتش - نیروی دریایی و نیروی هوایی و سایر یگان های انتظامی کشور می کند . امید می رودکه مطالعه این ویژه نامه برای همه گمنامان امام زمان (عج) که مدت ۱۸ ماه قرار است خدمتی صادقانه را داشته باشند مفید باشد . همچنین محاکمه روز دوم مهرماه را که نام گذاری به نام سرباز است را به همه سربازان ایرانی تبریک می گوید.
برخی آثار نامطلوب اجتماعی قانون خدمت سربازی فراز مغزها در میان تحقیقاتی كه درباره پدیده موسوم به " فرار مغزها" انجام گرفته ، عدم توجه به چنین عاملی حیرت آور است . خدمت سربازی اثر مستقیم و غیر قابل انكاری بر افزایش مهاجرت كلی نخبگان كشور دارد. این اثر در مراحل مختلف نمایان می شود. نخست هنگامی است كه یك فرد با تحصیلات موفق و توانایی های علمی قوی از یكی از دانشگاه های خوب ایران فارغ التحصیل می شود ، چنین فردی كه حاصل سال ها سرمایه گذاری سیستم آموزشی كشور و خانواده خود می باشد و می بایست توانایی های خود را كار گیرد تا سرمایه گذاری های چندین ساله را باز گرداند ، دو انتخاب جلوی راه خود می یابد ، نخست آنكه با رفتن به سربازی دو سال توقف كامل و زندگی با پایین ترین بهره وری را بپذیرد و با علم به اینكه پس از این مدت بخشی مهمی از آمادگی خود را از دست داده و در دنیای پر شتاب امروزی ، دانسته هایش ممكن است ارزش 2 سال قبل را نداشته باشند تن به ماندن دهد. راه دوم آنكه بار سفر بر بندد تا در دانشگاه ها و مراكز تحقیقاتی آمریكا و اروپا كه برای جذب استعدادهای انسانی تمامی جهان از هیچ چیز فرو گذار نمی كنند به ادامه تحصیل و تحقیق بپردازد. و این ، متاسفانه ، انتخابی نیست كه بتواند كسی را در تصمیم گیری چندان به تردید بیاندازد.
اگر بخواهند با پشت كردن به بسیاری از جذابیت های علمی و اقتصادی آنجا به وطن خود بازگردند و توشه علم و دانش خود را برای مهین خود به ارمغان آورند ، طبق قوانین بی چون و چرای كشورشان مستقیما به سربازی اعزام میشوند تا بعد از این دو سال ، تازه اجازه خدمت به كشورشان را بیابند.
در سطحی دیگر ، خدمت عمومی سربازی زمانی تاثیر خود را نمایان می كند كه دانش پژوهان ایرانی در خارج از كشور پس از فارغ التحصیل شدن از مقاطع بالای دانشگاهی ، دوباره دو انتخاب پیش روی خود دارند . اگر بخواهند با پشت كردن به بسیاری از جذابیت های علمی و اقتصادی آنجا به وطن خود بازگردند و توشه علم و دانش خود را برای مهین خود به ارمغان آورند ، طبق قوانین بی چون و چرای كشورشان مستقیما به سربازی اعزام میشوند تا بعد از این دو سال ، تازه اجازه خدمت به كشورشان را بیابند و انتخاب دیگر این كه همانجا بمانند و جذب كانون های تحقیقاتی و صنعتی همان كشور شوند ، بهترین و پر دستاورد ترین سالهای عمرشان را در تبعیدی ناخواسته سپری كنند. بعضا در برخی سمینارها و نشست های علمی كه با دعوت از صاحبنظران و دانشمندان خارجی در ایران برگزار می شود آنها از غیبت برخی دانشمندان شهیر ایرانی در آن زمینه ابراز تعجب می كنند. توضیح عجیبی كه به آنها داده می شود این است كه آن متخصصین ایرانی به علت" مشكل سربازی " از حضور در این نشست معذور بودند! حكایت خدمت سربازی به حكایت تلخی تبدیل شده است . وقتی اساتید دانشگاه های آمریكا با دانشجوی ایرانی تماس گرفته و از او قول می گیرند كه در مقابل بهترین محیط های تحقیقاتی و كمك هزینه های چند هزار دلاری قبول كند كه به دانشگاه دیگری نرود و تمام این تسهیلات را بدون هیچگونه تعهد خدمت پس از تحصیل در اختیار وی قرار می دهند ، گمان نمی رود دلیل آن دلسوزی و خیر خواهی محض باشد. آنان به درستی می دانند كه همان فعالیت های دانشگاهی و انرژی و جوانی كه این افراد مستعد در دانشگاه آن ها خواهند گذاشت بیشتراز آن چند هزار دلار كمك بلا عوض است كه به وی داده می شود. در مقابل ، اینجا این تصور وحشتناك وجود دارد كه اگر فارغ التحصیلی 2 سال هر روز تا بعد از ظهر سر نگهبان جایی یا منشی سرهنگی نباشد و در مقابل برود و در زمینه تخصصی خود كار كند ، وظیفه خود را به نسبت به كشورش انجام نداده است! این گونه است كه خود قوانین كشورمان به موثرترین نحوی باعث می شوند كه بسیاری از نیروهای مستعد ، سال های پربار جوانی و خلاقیت بعد از تحصیل را در دیگر كشورها سپری كنند و فقط در سنین بالا، آنگاه كه احتیاج به نگهداری و حمایت های اجتماعی و اقتصادی دولت دارند ، به كشورشان بازگردند یا اینكه به سربازی بروند و قسمت بزرگی از انرژی و آمادگی خود را از دست بدهند.
خروج ممنوع! وضعیت فوق تنها به نخبگان علمی كشور محدود نمی شود . تمامی جوانان ذكور ایرانی از ابتدای جوانی تا پایان تحصیلات و بعد از دوران سربازی ، اجازه خروج از كشور را ندارند كه البته این قانون خود قانون اصلاح شده جدیدی است. تا چندی قبل از سن نوجوانی ، ممنوعیت خروج از كشور شروع می شد تا مبادا كسی به قیمت مهاجرت به كشور بیگانه ، بتواند از زیر این بار 2 سال سربازی طفره برود. این قانون كه سال هاست در كشور به اجرا در آمده ، متاسفانه به جوانان و نوجوانان احساس محبوس بودن درون مرزهای ایران را القاء می كند و برای این افراد كه در اوج سالهای كنجكاوی و جستجوگری به سر می برند و شوق دیدن جاها و چیزهای جدید را دارند ، خروج از مرزهای كشور را به یك رویای دست نیافتنی تبدیل می كند، آرزویی كه در بسیاری افراد تا سنین بزرگسالی هم باقی می ماند و باعث می شود كه در اولین فرصت به هر نحوی آن را تحقق بخشند. آگاهان فرهنگی كشور به خوبی از عمق این احساس مطلعند و باید گفت كه ایران متاسفانه از این جهت در جهان كم نظیر است...
انتظار متقابل مساله فرهنگی دیگری كه خدمت سربازی بوجود می آورد ، مساله انتظار متقابل مردم و حكومت است . وقتی سیستمی افراد را ، بدون هیچ درنگی ، به مقاطع بعدی تحصیلی می راند ، و در این میان اجازه هیچ نوع تجربه كاری را به اشخاص نمی دهد، و در انتها نیز آنان را در این شرایط دشوار زندگی مجبور به سپری كردن دو سال سربازی اجباری می كند طبیعی است كه این فراد پس از پایان خدمت از همین نظام انتظار دارند كه اكنون شغل و مسكن در اختیارشان قرار دهد تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. سیستمی كه تا این مقطع از زندگی افراد به شیوه شبه سوسیالیستی اداره كرده است نمی تواند به راحتی آنان را بدون پشتیبان در این شرایط سخت اقتصادی به تنهایی رها كند و حل مشكلات مسكن ، اشتغال و ازدواج را بر عهده خود آنان بگذارد لذاست كه خیل عظیم بیكاران كشور دولت را مسوول بیكاری و ناتوانی خود می دانند و دولت نیز آنان را به مثابه كابوسی برای خود
همه به سوی كنكور یكی دیگراز آثار اجتماعی سربازی ، سایه سنگینی است كه در تمامی دوران جوانی به روند تحصیلی و زمان بندی زندگی افراد به سختی فشار می آورد. بسیاری از افراد با وجود عدم علاقه و توانایی و استعداد در ادامه تحصیل ، و تنها به دلیل فرار یا عقب انداختن سرنوشت محتوم هر جوان ایرانی ، 2 سال خدمت اجباری ، به ادامه تحصیل های بی مورد روی می آورند و نتیجه آن این تراكم شگفت آور متقاضیان ورود به دانشگاه در تمامی مقاطع تحصیلی است كه منجر به سر در آوردن غول بی شاخ و دمی به نام " كنكور" شده است. معضلی كه مسوولین آموزشی كشور سال هاست كه با آن دست به گریبان هستند و به آثار نامطلوب روانی و اجتماعی آن به خوبی واقفند . علاوه بر اینكه رقابت سنگین كنكوری ها و ظرفیت محدود دانشگاه ها كه پاسخگوی جمعیت جوان كشور ما نیست و به بخش بزرگی از جوانان مملكت عدم استعداد و عدم اعتماد به نفس را تلقین می كند ، عامل سربازی هم در نهایت به عدم تعادل تعداد دختران و پسران ورودی به دانشگاه می انجامد كه خود تبعات اجتماعی دیگری را در پی خواهد داشت.
ازدواج! در شرایطی كه یك مرد آزاد كه تمام وقت كار می كند، هنوز نمی تواند از عهده مخارج زندگیش بر آید ، از یك سرباز چگونه میتوان انتظار داشت كه بتواند خانواده تشكیل دهد؟ در دوران سربازی حتی آن حداقل تسهیلاتی كه دانشگاه ها برای افراد متاهل فراهم می كنند نیز خبری نیست ، نه خوابگاه، نه وام، نه مرخصی قابل توجه و نه هیچ كمكی برای چرخاندن چرخ سنگین زندگی. هر روز غیبت با جریمه سه برابر و گاهی بازداشت پاسخ گفته میشود و برای آنان كه محل خدمتشان دور از محل اقامتشان است، این وضعیت دشوار كم كم به مرزهای " فاجعه " نزدیك میشود. آغاز یك زندگی جدید یا اداره یك زندگی نوپا با حقوقی حدود 18 هزار تومان در ماه ( برای تحصیلكرده ها ) تحت این شرایط دشوار، بیشتر به ازدواجی تراژیك و افسانه ای طی جنگ جهانی اول میماند تا در زمان صلح و سازندگی ! مسئولین دلسوز فرهنگی كشورمان همواره از سن بالای ازدواج و آمار طلاق و مسائلی كه برای خانواده های جوان رخ میدهد ابزار نگرانی كرده اند. علت این ناهنجاری ها را شاید باید در جای دیگری جستجو كنند...!
حاشیه پر رنگ تر از متن آنچه آمار بر آن تصریح دارند ، وجود خیل عظیمی از افراد فراری یا غایب از خدمت سربازی در كشور است كه به هر دلیلی از معرفی خود به اداره نظام وظیفه سرباز می زنند. این جمعیت كثیر با تحمل تمام عواقب آن ( عدم اجازه ادامه تحصیل ، استخدام رسمی ، خرید و فروش رسمی ، ممانعت از دریافت گواهینامه رانندگی ، گذرنامه خروج از كشور ، نداشتن بیمه و دیگر خدمات اجتماعی و شهروندی ) از رفتن به سربازی خودداری می كنند و ترجیح می دهند به صورت زیر زمینی به كار و امرار معاش خود بپردازند. زندگی در چنین شرایطی ، با احساس غیر قانونی بودن تبعاتی را در پی خواهد داشت . وقتی كه قوانین كشور ، كسی را به حاشیه می راند ، او را به این سمت سوق می دهد كه راحت تر بتواند دیگر قوانین را نیز زیر پای بگذارد و رفته رفته به بسیاری حریم های قانونی و عرفی و اخلاقی بی اعتنا می شود و از آن جا كه تعداد این افراد اصلا قابل صرفه نظر كردن نیست ، این معضل را نمی توان یك ناهنجاری اجتماعی محدود و یك استثنا قلمداد نمود و قطعا باید در اسرع وقت برایش چاره ای اندیشید. با گریز از خدمت سربازی ، وقتی قوانین كشور كسی را غیر قانونی میداند ، او را به این سمت سوق میدهد كه راحتتر بتواند دیگر قوانین را نیز زیر پا بگذارد و او رفته رفته به بسیاری از حریم های قانونی و عرفی و اخلاقی بی اعتنا میشود:آغاز كجروی اجتماعی!
این سرمایه هنگفت... نكته ای كه در زمینه سربازی عموما به آن بی توجهی می شود این موضوع است كه این مساله به هیچ روی موضوعی صرفا نظامی محسوب نمی گردد. مدت طولانی آن باعث شده كه سربازی اثر بسیار بزرگی بر زندگی جوانان ایرانی بگذارد. معاف شدن یا نشدن شخص می تواند زندگی او را به كلی تغییر دهد. حساسیت مردم به كوچكترین خبری درباره این مساله گویای تاثیر شگرف این قانون بر زندگی تمام خانواده های ایرانی است تا آنجا كه برخی از مطبوعات با درج هر شایعه ای درباره تغییر قانون سربازی در پی افزایش فروش خود بر می آیند . تصمیم گیری درباره چنین مساله حجیم و پر اثری بدون توجه به تبعات فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی آن ره به خطا بردن است . كدام متفكر بزرگ و اندیشمند و فیلسوف و جامعه شناسی به این راحتی و شجاعت به خود اجازه می دهد درباره چنان رقم نجومی از منافع ملی تصمیم گیری كند كه یك نظامی به تنهایی بتواند تصمیم گیرد؟ " سربازی " اثر بسیار بزرگی بر زندگی جوانان ایرانی دارد. معاف شدن و یا نشدن شخص می تواند زندگی او را بكلی تغییر دهد . حساسیت مردم به كوچكترین خبری درباره این مسئله گویای تاثیر شگرف آن بر تمام خانواده های ایرانی است.
البته كه مسوولین و تصمیم گیران نظامی كشور همیشه سعی می كنند كه از دیدگاه نظامی و امنیتی، حداكثر نیرو و اعتبار را برای ارگانهای نظامی جلب نمایند، و این دقیقا همان كاریست كه باید بكنند ( مانند تمام وزرای كابینه كه تلاش می كنند بیشترین بودجه و توجه را به سمت وزارتخانه مطبوع خود معطوف نمایند )، اما در نهایت آن تصمیم گیران مملكت هستند كه می باید با خردورزی و سنجش تمامی ابعاد ، امكانات و محدودیت های هر یك از دستگاه های كشور را تعیین نمایند. در مورد خدمت سربازی هم تا وقتی كه تعداد مشمولین این مقدار زیاد است و هر سرباز دو سال را بی چون و چرا به خدمت بدون حقوق و مزایا می گذراند دیگر اصلا چه احتیاجی به این است كه كسی به بهره وری و استفاده درست فكر كند؟ سرمایه انسانی كه هر سال در اختیار نیروهای مسلح قرار می گیرد بسیار بسیار هنگفت است و لذا واقعا دلیلی برای صرفه جویی در این سرمایه وجود ندارد . تا وقتی می توان به تعداد دلخواه نگهبان در جایی گذاشت چرا باید كسی خود را برای استفاده از سیستم های امنیتی پیشرفته خود را به زحمت بیاندازد؟ تا وقتی می توان از 10 نفر برای انجام كاری استفاده كرد چرا باید یك نفر را آموزش داد تا آن كار را به تنهایی انجام دهد؟ تا وقتی می توان از یك تحصیل كرده دانشگاهی به عنوان راننده استفاده كرد چرا باید به یك نفر راننده دیپلمه بسنده نمود؟
سرمایه انسانی كه هر سال در اختیار نیروهای مسلح قرار می گیرد بسیار بسیار هنگفت است و لذا واقعا دلیلی برای صرفه جویی در این سرمایه وجود ندارد . تا وقتی می توان به تعداد دلخواه نگهبان در جایی گذاشت چرا باید كسی خود را برای استفاده از سیستم های امنیتی پیشرفته خود را به زحمت انداخت....
زمانی لازم است كه بایستیم به پشت سرمان نگاهی كنیم و بسنجیم آنچه را در مقابل این سرمایه گذاری چندین ساله بدست آورده ایم و آنچه را از دست داده ایم. نباید فراموش كرد كه این سرمایه، سرمایه باد آورده ای نیست، اینان جوانان بیگانه ای نیستند، جوانان كشور خودمان هستند كه با وجود تمامی محدودیت ها و كمبودها و تحریم ها و با انگیزه های بالا به تحصیل و فعالیت ادامه داده اند تا به جایی برسند كه اكنون سرمایه ای برای كشور محسوب شوند ، همانهایی كه سالهای دبستان را زیر بمبارانهای رژیم سابق عراق سپری می كردند و قلكهای عیدی خود را به جبهه ها می فرستادند و همیشه رویای دیدن شكوفایی كشورشان را در سر می پروراندند... این كشور احتیاج به فوج فوج سرباز خموده ندارد تا عصرها سینماها را پر كنند و صبح ها تمامی استعدادشان را در راه ساختن جك صرف كنند. این مملكت بیشتر از هر چیز احتیاج به " امید" دارد . احتیاج به نیروی كار فعال و واقعی دارد احتیاج به تصمیم گیرنده های شجاع و تصمیم های درست دارد. تمام كشورهایی كه به جایی رسیده اند با نیرو و انگیزه جوانان خودشان رسیده اند. هیچ كس برای دیگری كشور نمی سازد. هیچ كس برای آبادانی و سعادت كشور دیگری دل نمی سوزاند . اما جوانان میهن ما ، اكنون در مقابل خود قانون كوری را میبینند كه به راحتی نمی توانند توجیهی برایش بیابند. قانونی كه زمانی برای حفظ امنیت ملی وضع شده بود، اكنون به خاطر عدم بازبینی جدی آن طی هفتاد و هفت سال، متاسفانه اكنون منافع ملی كشورمان را به بازی گرفته است.
قانونی كه زمانی برای حفظ امنیت ملی وضع شده بود، اكنون به خاطر عدم بازبینی جدی آن از زمان رضاخان تا به امروز، متاسفانه منافع ملی كشورمان را به بازی گرفته است.
------------------------------------
بیچاره سربازان ایرانی
کشورهای جهان از لحاظ وضعیت نظام وظیفه به 6 گروه تقسیم می شوند که ایران در آخرین گروه قرار دارد:
جدیدترین اطلاعات تا پایان سال 2008 (دیماه87)
1- كشورهایی كه سربازی اجباری را حذف کرده اند.(109کشور، 55%)
2- کشورهایی که سربازی اجباری یک سال و یا کمتر دارند. (29کشور، 15%)
3- کشورهایی که صرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح سربازی دارند.(8 كشور، 4%)
4- کشورهای که سربازی انتخابی دارند.(10 كشور، 5%)
5- اسامی کشورهایی که از ترکیب نیروهای داوطلب و اجباری استفاده می کنند. (15کشور، 8% )
6- کشورهایی که سربازی اجباری 18 ماه و بیشتر، غیر انتخابی و همراه با به کار گیری در امور عملیاتی نظامی دارند. (26كشور، 13%)
متاسفانه نام کشور ایران در زمره آخرین گروه قرار دارد که نشان می دهد علی رغم برخی بهبودها و اصلاحات صورت گرفته با وضع مطلوب فاصله داریم.
1- اسامی کشورهایی که سربازی اجباری ندارند و یا حذف كردهاند:
1. آرژانتین (در 1999 حذف شد) 2. آفریقای جنوبی (از 1994 حذف شد.) 3. آنتیگوآ و باربودا 4. آندورا 5. اتیوپی(سربازی اجباری صرفا در شرایط اضطراری مجاز است.) 6. اردن (از سال 1994 تاکنون در حال تعلیق است.) 7. اروگوئه (در زمان صلح اختیاری است و در زمان جنگ دولت در صورت نیاز میتواند اجباری سازد.) 8. افغانستان (در 2005 حذف شد) 9. استرالیا (در 1972 لغو شد.) 10. اسلواکی (از 2006 حذف شد) 11. اسلوونی (از 2003 حذف شد) 12. امارات متحده عربی 13. انگلستان (از 1963 حذف شد.) 14. ایالات متحده آمریکا 15. ایسلند 16. باربادوس 17. باهاما 18. بحرین 19. برمه 20. برونئی دارالسلام 21. بلژیک (به حالت تعلیق در آمده است.) 22. بلغارستان (نیروی دریایی و هوایی كاملا حرفهای شده اند و نیروی زمینی نیز در سال 2008 حرفهای شده و سربازی اجباری ملغی میگردد. مدت سربازی اكنون 9 ماه است. البته برای دانش آموختگان دانشگاه 6ماه است.) 23. بلیز (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود اما تا کنون اجباری نشده است.) 24. بنگلادش(سربازی اجباری صرفا در شرایط اضطراری مجاز است ولی تاکنون اجرا نشده است.) 25. بوتان 26. بوتساوانا 27. بوسنی و هرزگوین (از اول ژانویه 2006 حذف شد.) 28. بولیوی (در صورت به حد نصاب نرسیدن داوطلبین اجباری می شود.) 29. پاکستان 30. پالائو 31. پاناما 32. پرتقال (از 2004 حذف شد) 33. پرو 34. تانزانیا 35. ترینیاد و توباگو 36. تونگو 37. تووالو 38. تیمور شرقی 39. جامائیکا (سربازی اجباری تنها با اجازه والدین ممکن است.) 40. جزایر سلیمان 41. جزایر مارشال 42. جمهوری ایرلند(دوره سربازی اجباری حذف شده ولی دوره ذخیره هنوز ملغی نشده است.) 43. جمهوری کنگو 44. جیبوتی 45. چک (لغو آن از 2004 آغاز و در 2007 کاملا لغوشد.) 46. دومینیكا (عضو كشورهای مشترك المنافع) 47. دومینیكن (جمهوری) 48. روآندا 49. رومانی (از 2006 حذف شد.) 50. زامبیا 51. ژاپن 52. ساموآ 53. سن مورینو 54. سوآزیلند 55. سیچیل 56. سیرالئون 57. سریلانکا 58. سرینام 59. سنت کیتس و نویس 60. شیلی (هرچند قانون سربازی اجباری ملغی نشده ولی اکنون تمام نیروها به صورت داوطلبانه و نه اجباری به خدمت گرفته می شوند.) 61. عراق 62. عربستان سعودی 63. عمان 64. غنا 65. فدراتیو میکرونزی 66. فرانسه (از 1996 حذف شد.) 67. فیجی 68. قطر 69. کاستاریکا (از 1948 حذف شده است.) 70. کامرون 71. کانادا (تاکنون در زمان صلح سربازی اجباری نداشته است.) 72. کریباتی 73. کنیا 74. گامبیا 75. گرنادا 76. گینه پاپائو 77. لسوتو 78. لبنان 79. لتونی (از 2007 حذف شد.) 80. لوکزامبورگ (از 1967 حذف شده است) 81. لیبریا 82. لیختنشتاین 83. مالاوی 84. مالت 85. مالدیو 86. گویان 87. مجارستان(در 2004 حذف شد) 88. مراکش (از 2006 حذف شد.) 89. مقدونیه (از 2006 حذف شد) 90. موریس 91. موناکو 92. مونتنگرو (از 2006 حذف شد) 93. نائورو 94. نامیبیا 95. نپال 96. نیجریه 97. نیکاراگوئه 98. نیوزیلند (از 1972 حذف شد.) 99. واتیکان 100. هائیتی 101. هلند (به طور رسمی سربازی اجباری را لغو نکرده ولی از سال 1996 به بعد از سرباز استفاده نکرده و ارتش کاملا حرفه ای دارد.) 102. هلند آنتلیس 103. هند (هیچ گاه سربازی اجباری نداشته حتی در زمان استعمار انگلیس) 104. هندوراس 105. هنگ کنگ 106. یمن (از 2001 حذف شد) 107. وانوآتو 108. کرواسی 109-ایتالیا (در 2005 حذف شد)
كشورهای افغانستان، عراق، عربستان، عمان، قطر، امارات متحده، پاكستان و بحرین از جمله همسایگان ایران هستند كه سربازی اجباری را لغو كرده اند.
2- اسامی کشورهایی که سربازی اجباری یک سال و یا کمتر دارند:
1. آلبانی (حذف سربازی و حرفه ای شدن ارتش آغاز شده و تا سال 2010 کاملا حرفه ای می گردد.) 2. اتریش (از ابتدای 2007 از 8ماه به 6ماه كاهش یافت) 3. آذربایجان (برای فارغ التحصیلان دانشگاهی 12 ماه و سایرین 18ماه) 4. برزیل (بسته به محل خدمت 12-9ماه) 5. بولیوی (12ماه) 6. دانمارک (بسته به محل خدمت 12-4 ماه وصرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح) 7. اکوادور (سربازی انتخابی است.) 8. السالوادور (11-8 ماه، سربازی انتخابی است.) 9. استونی (بسته به محل خدمت 11-8 ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح در سال 2010 نیز سربازی اجباری لغو میشود) 10. اوکراین (بسته به نوع خدمت 18-12ماه، در 2 یا 3 سال آینده ارتش كاملا حرفهای شده و سربازی اجباری ملغی میگردد.) 11. صربستان (بسته به محل خدمت 9-6 ماه، از 2010 حذف خواهد شد.)12. كرواسی (اکنون 6ماه است و از 2010 حذف خواهد شد.) 13. آلمان (9ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 14. یونان (12 ماه و در آینده به 6ماه كاهش مییابد.)15. لیتوانی (12ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 16. مکزیک (12ماه، سربازی انتخابی، نیروهای هوایی و دریایی كاملا حرفهای شدهاند.) 17. مولداوی (12ماه) 18. مغولستان (12ماه) 19. نروژ (12ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح) 20. پارائوگه (بسته به محل خدمت 24-12ماه، استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 21. روسیه (ترکیب اجباری و داوطلبانه به کار گرفته شده است. از ابتدای سال 2008، 12ماه شد و برای متاهلان دارای فرزند، معلمان و پزشكان روستایی نیز حذف شد.) 22. سوییس (260 روز) 23. گوآتمالا (بسته به نوع و محل خدمت 24-12 ماه) 24. لهستان (بسته به محل خدمت 12-9ماه وصرفا در امور مدنی و یا به صورت نظامی غیر مسلح، در سال 2010 سربازی اجباری لغو می شود.) 25. تایوان (12ماه،امكان انتخاب برای مشمولان وجود دارد، هر سال 10% از تعداد سربازان اجباری حذف می شود تا به مرور سربازی اجباری ملغی شود.) 26. تركیه (12 ماه برای امور نظامی و 15 ماه برای امور مدنی) 27. تونس (12ماه) 28. ازبکستان (12ماه) 29. فنلاند (خدمت در امور نظامی مسلحانه 6ماه، نظامی غیر مسلحانه 11 ماه و غیر نظامی 12 ماه)
3- اسامی کشورهایی که از سربازان صرفا در امور مدنی یا به صورت نظامی غیر مسلح استفاده میشود:
1-آنگولا (24ماه) 2-الجزایر (18ماه: 6ماه آموزش و 12 ماه فعالیت مدنی، ضمنا به زودی شرط انجام خدمت سربازی از شرایط استخدام كارمندی در الجزایر حذف میشود.) 3-بلاروس (18ماه و برای فارغ التحصیلان دانشگاهی 12ماه) 4-قبرس 5-سنت لوسیا 6- سنت وینسنت و گراندین 7-اسپانیا 8-سوئد (17-7 ماه، امكان انتخاب میان فعالیت نظامی یا غیر نظامی وجود دارد.)
هفت کشور دیگر نیز از سربازان به صورت نظامی غیر مسلح استفاده می کنند که در بخش قبلی ذکر شد.
4- اسامی کشورهای که سربازی انتخابی(سرباز می تواند محل و نوع خدمت را انتخاب نماید) دارند:
1-بنین(از ترکیب سربازان داوطلبانه و اجباری استفاده می شود.) 2-جمهوری آفریقای مرکزی(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 3-مالزی 4-چاد 5-چین 6-اندونزی(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 7-کیپ ورد 8-گینه بیسائو 9-سنگال(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.) 10- توگو(استفاده از ترکیب سربازان داوطلب و اجباری.)
5-اسامی کشورهایی که از ترکیب نیروهای داوطلب و اجباری استفاده می کنند.
(عمدتا این روش مقدمه ای است برای رسیدن به ارتش حرفه ای و حذف سربازی اجباری):
1- برمودا(بخش عمده ای از نیروهای ارتش، حرفه ای بوده و تنها بخش اندکی به صورت اجباری تامین می گردد.) 2-ونزوئلا 3-گابون4 – کره جنوبی5-سنگاپور 6-کویت 7-مالی 8-فیلیپین 9-اوگاندا10 -بروندی 11-موریتانی(نیروی هوایی و دریایی کاملا حرفه ای شده اند و از سرباز اجباری تنها در نیروی زمینی استفاده می شود.) 12- رژیم اشغالگر قدس (اسراییل) 13- کلمبیا 14-گرجستان 15 ساحل عاج
در قانون ایران استفاده از سرباز پیمانی و داوطلب نیز وجود دارد ولی به قدری میزان سربازان داوطلب نسبت به اجباری کم است که نمی توان ایران را در زمره این کشورها قرار داد.
6- اسامی کشورهایی که سربازی اجباری بیش از 18ماه، غیر انتخابی و همراه با به کار گیری در امور عملیاتی و مسلحانه نظامی دارند:
1. ارمنستان 2. اریتره (16ماه) 3. ایران 4. بورکینافاسو 5. تاجیکستان 6. تایلند(به صورت رندم به تعداد مورد نیاز سرباز استخدام می شود.) 7. ترکمنستان 8. جمهوری دموکراتیک کنگو(زئیر)9. زیمباوه 10. سائوتام و پرینسیپ 11. سوریه 12. سودان 13. سومالی 14. کامبوج (18ماه) 15. قرقیزستان(18ماه) 16. قزاقستان 17. کره شمالی 18. گینه 19. گینه استوایی 20. کوبا 21. لائوس (18ماه) 22. لیبی(18ماه) 23. ماداگاسکار (18ماه) 24. مصر 25. موزامبیک 26. ویتنام(18ماه) .
------------------------------------
بررسی تغییر موضع كشورهای جهان نسبت به قانون خدمت وظیفه عمومی
خدمت سربازی به شكل امروزی آن توسط ناپلئون بناپارت پایه ریزی شد و بسیاری از آموزش های نظامی فعلی ما ( جنگ سر نیزه ، قدم روها و ..) ، كه هنوز در كشور آموزش داده می شوند ، به جا مانده از تعالیم ناپلئون هستند. در نیمه اول قرن بیستم ، دوره جنگ های جهانی ، اغلب كشورهای مهم جهان به آن تن دادند و سربازگیری اجباری از میان شهروندان را تصویب نمودند. پس از پایان جنگ دوم و در سال های دهه پنجاه نخستین كشور انگلستان بود كه در فاصله اندكی از جنگ جهانی ، جنگی كه 55 میلیون كشته بر جا گذاشته بود و انگلستان یكی از كشورهای مهم درگیر در جنگ بود ، طی تصمیمی جسورانه ، خدمت وظیفه عمومی را لغو نمود و تاكید كرد كه " رویارویی با جهان جدید را با شیوه جدید دنبال خواهد كرد" . نیمه دوم قرن با تمامی افت و خیزهایش شاهد كاهش كلی گرایش به سربازگیری در میان كشورها بود. با تغییر علایق امنیتی جهان طی جنگ سرد ، دولتها به سوی تشكیل ارتش های كوچك ولی حرفه ای و قابل انعطاف روی آوردند. تنها طی دهه آخر قرن بیستم به رغم افزایش جمعیت ، تعداد افراد نظامی كشورهای جهان به طور كلی %26 كاهش یافته است.
انگلستان در فاصله اندكی از جنگ جهانی، نخستین كشوری بود كه طی تصمیمی جسورانه، خدمت وظیفه عمومی را لغو نمود و تاكید كرد كه " رویارویی با جهان جدید را با شیوه جدید " دنبال خواهد كرد
در بلوك غرب ، آمریكا و كاندا سالهاست كه از ارتش كاملا داوطلب و حرفه ای بهره می برند. كشور فرانسه كه خود بنیانگذار روش سربازگیری بود پس از 96 سال در سال 2001 خدمت سربازی را به طور كامل برچید و یك ارتش 90 هزار نفره حرفه ای را جایگزین آن نمود. كشور اسپانیا در پی اعتراضات گوناگون مردمی در سال 2002 به خدمت سربازی 9 ماهه برای همیشه پایان داد و برای برخی خدمات عمومی كه ارتش در آن فعال بود اكنون از نیروهای داوطلب مردمی استفاده می كند. كشور ایتالیا حذف سربازی را در دستور كار خود قرار داده است و تا سال 2006 یك ارتش كاملا حرفه ای در اختیار خواهد داشت و خدمت سربازی 10 ماهه كنونی ، برچیده خواهد شد. پرتغال نیز در سال 2003 به جمع این كشورها می پیوندد. سویس دوران سربازی را به 4 ماه كاهش داده است .
اتریش و یونان نیز تشكیل ارتش حرفه ای را در دست مطالعه دارند. در بلوك غرب كشورهای اسكاندیناوی و آلمان تنها كشورهایی هستند كه هنوز تصمیم جدی برای برداشتن خدمت وظیفه عمومی ندارند. در مورد آلمان علت این است كه این كشور طی تاریخ كوتاه 130 ساله اش ، دو جنگ خونین در كارنامه اش به جای گذاشته است و لذا در كنار ژاپن بعد از جنگ جهانی دوم و در دادگاه نورنبرگ ، تحت شدیدترین محدودیتهای نظامی قرار داشته است و هیچگاه اجازه نیافته اند كه از لحاظ نظامی قدرت بگیرد و به ناچار بر خلاف دیگر كشورهای منطقه خدمت سربازی را هنوز حذف نكرده است . مدت سربازی عمومی در آلمان 10 ماه است كه در پی اعتراضات اخیر جوانان آلمانی به 9 ماه كاهش یافته است و حدود 30% افراد به انتخاب خود به جای امور نظامی در خدمات اجتماعی مختلف این مدت را سپری می كنند . مساله قابل توجه اینكه آلمان و كشورهای اسكاندیناوی جزو پیرترین كشورهای جهان به حساب می آیند و برای تامین حداقل نیروی نظامی خود ناچارند خدمت عمومی را برای جوانانشان اجباری كنند كه البته این خدمت در تمامی این كشورها مدتی بین 9 تا 12 ماه است و همیشه می توان به جای آن در خدمات اجتماعی و شهری به خدمت پرداخت. باتغییر علائق امنیتی جهان، دولتها به سوی تشكیل ارتش های كوچك ولی حرفه ای و قابل انعطاف روی آوردند. تنها طی دهه آخر قرن بیستم، به رغم افزایش جمعیت، تعداد افراد نظامی كشورهای جهان به طور كلی 26 درصد كاهش نشان می دهد .
در میان كشورهای شرقی نیز تمایل به تشكیل ارتشهای كوچكتر و كارآمدتر كه با تكنولوژی پیچیده نظامی روز آشنایی داشته باشند به روشنی دیده می شود. جمهوری خلق چین پس از آنكه انتظاراتش از آن ارتش چند میلیونی كه " مائو" آن را " امواج خروشان انسانی " می نامید برآورده نشد، دست به اصلاحات جدی در این باره زد. طی دهه 70 ، رهبران نظامی چین شروع به تغییر تاكتیك ها و بازبینی استراتژی های نظامی كردند و ارتش حجیم و كند چین را به سوی ارتشی روز آمد و مدرن سوق دادند . با وجود اینكه در چین از هر هزار نفر ، 9/1 نفر نظامی وجود دارد و در ایران از هر هزار نفر 7 تن در حال خدمت نظامی هستند . هم اكنون چینی ها به خوبی می دانند كه اگر بخواهند در جهان قدرتی محسوب شوند یك ارتش میلیونی تنها چیزی نیست كه به آن احتیاج دارند . آنها در سالهای اخیر ، با اعطای معافیت از خدمت سربازی به كلیه پذیرفته شدگان دانشگاهها و حتی كسانی كه پس از دبیرستان شغل مناسب و مفیدی داشته باشند و توجه ویژه به تحولات جهانی و سرمایه گذاری درست در زمینه علم و تكنولوژی ، می روند كه جایگاه ویژه ای در قدرت و اقتصاد جهانی و رفته و رفته چهره یك ابر قدرت جدید را به خود بگیرند
چین نیز پس از آنكه انتظاراتش از آن ارتش میلیونی كه " مائو " آنرا " امواج خروشان انسانی " می نامید، برآورده نشد، دست به اصلاحات جدی و بازبینی استراتژی ها زد. اكنون چینی ها خیلی خوب می دانند كه برای مطرح شدن در عرصه قدرت جهانی، یك ارتش میلیونی تنها چیزی نیست كه به آن احتیاج دارند.
در كنار كشورهایی مثل ژاپن و مالزی كه سالهاست از ارتش داوطلب و حرفه ای بهره می برند ، كشور هند نیز همیشه افتخار كرده است كه حتی یك نفر از نیروهای نظامی این كشور بالاجبار وارد این نیرو نشده اند و هیچ سرباز وظیفه بی رغبتی اراده نظامی كشور را سست نخواهد كرد. همچنین است همسایه شرقی ، كشور پاكستان ، كه از ارتش تماما حرفه ای و داوطلب برخودار است
در نهایت ، كشور وسیع روسیه كه همواره یكی از بزرگترین و حسادت برانگیزترین ارتش های جهان را در اختیار داشته است ، اخیرا با موافقت پوتین حركت به سوی تشكیل ارتش حرفه ای و حذف كامل خدمت سربازی را در دستور كار خود قرار داده است و در دوران گذار ، سربازی به جای 24 ماه ، 6 ماه خواهد بود تا زمانی كه ارتش به شیوه حرفه ای تغییر تشكیل دهد. اكنون روی نقشه جغرافیایی جهان، شمال آفریقا ، كشورهای ساحل غربی آمریكای جنوبی ، دو كره و بخشی از خاورمیانه ، گروههایی از كشورها را تشكیل می دهند كه خدمت سربازی اجباری را از دوران گذشته به ارث برده اند و همواره اتخاذ سیاست سربازگیری در كشوری ، كشورهای همسایه را نیز به این عمل متقابل تحریك كرده است . بعد از تحولات افغانستان و عراق تشكیل ارتش حرفه ای ، حتی در افغانستان ، تنها كشورهای ایران و تركیه در منطقه باقی می مانند كه در مقایسه با دیگر كشورهای هم رده به لحاظ جمعیتی یا مساحتی ، هنوز سیاست سربازگیری اجباری را دنبال می كنند. طول دوره سربازی در تركیه 12 تا 16*ماه و برای فارغ التحصیلان دانشگاه ها تنها 8 ماه است و در ایران طول این دوره 18 تا 24 ماه است و هر گونه معافیت برای تحصیلكرده ها سخت تر از دیگر افراد است
. كشور هند هم همیشه افتخار كرده است كه حتی یك نفر از نیروهای نظامی این كشور بالاجبار وارد این نیرو نشده اند و لذا هیچ سرباز وظیفه بی رغبتی اراده نظامی این كشور را سست نخواهد كرد
در مجموع اغلب استراتژیستهای نظامی جهان بر این باورند كه دوران سربازی و خدمت وظیفه عمومی به سر آمده و سربازگیری اجباری از مردم ،آن چیزی نیست كه كشورها بتوانند برای حفظ امنیت خود به آن تكیه كنند . استعاره خوبی كه برای مقایسه ارتش حرفه ای و ارتش مبتنی بر سربازگیری اجباری به كار می رود مقایسه توانایی علمی 500 نفر كه سوادی در حد كلاس اول دبستان داشته باشند با 100 نفر از كسانی است كه سالها به تحصیل مشغول بوده اند و هر یك تخصص ویژه خود را به خوبی فراگرفته اند . امروزه این امری پذیرفته شده است كه سیاست سربازگیری اجباری در كنار افزایش نارضایتی عمومی ، عملا با اصرار بر تكرار همان ابتدایی ترین فرم آموزش نظامی به صدها هزار نفر باعث به هدر رفتن بودجه و انرژی نظامی كشور می شود و نتیجه هم ارتشی آماتور خواهد بود كه نه تنها نمیتوان روی نیروهایش برنامه ریزی طولانی مدت كرد بلكه نظامیانش برای پایان دوره خدمت و رهایی از آن لحظه شماری می كنند. در میان 20 لشكر پر تعداد جهان در سال 1999 تنها نام 6 كشور توسعه یافته دیده می شدند كه با تغییراتی كه خیلی از كشورها در سالهای اخیر در رویكرد نظامی خود داده اند ، این تعداد باز هم كمتر خواهد شد.
سیاست سربازگیری اجباری در كنار افزایش نارضایتی عمومی، عملا با اصرار بر تكرار همان ابتدایی ترین فرم آموزش به صدها هزار نفر، باعث به هدر رفتن بودجه و انرژی نظامی كشور می شود. نتیجه هم ارتشی آماتوری خواهد بود كه نه تنها نمی توان روی نیروهایش برنامه ریزی طولانی مدت كرد بلكه نظامیانش برای پایان دوره خدمت و رهایی از آن لحظه شماری می كنند.
وقتی یك مقام ایتالیایی بعد از تصویب حذف قانون سربازی طی سخنانی می گوید: " ما در جهانی زندگی نمی كنیم كه بتوانیم جوانانمان را 10 ماه از فعالیتهای اقتصادی و تحصیلی دور نگه داریم ." به هیچ وجه منظورش این نیست كه این كشور و دیگر كشورهایی كه به حذف سربازی همت گماشته اند علاقه ای به امنیت ملیشان ندارند ، بلكه اینان سعی دارند تا در عرصه های رقابت بین المللی ، چه نظامی ، چه اقتصادی و حتی فرهنگی ، یك قدم از رقیبانشان جلوتر باشند و همیشه همین یك قدم است كه برنده را از بازنده متمایز می كند
پانوشت
: * تركیه پیش از این در سال 1990 یك بار تصمیم به حذف سربازی گرفت ولی از این كار منصرف شد. اما اكنون دوباره زمزمه تشكیل ارتش تماما داوطلب میان مقامات تركیه به گوش می رسد.
------------------------------------
بررسی فراز و نشیب بیش از هفتاد سال " سربازی " در ایران
خدمت سربازی در سال 1305 شمسی ( 1926 میلادی ) توسط رضاخان در ایران پایه گذاری شد و از آن زمان تا كنون به رغم تمامی تحولات شگرفی كه در عرصه های مختلف رخ داده است ، در ایران این قانون كم و بیش دست نخورده باقی مانده است . " هر فرد ذكور ایرانی 30 سال موظف به خدمت در نظام است كه از این مدت 2 سال آن را ضرورتا به سربازی می رود و مابقی را به عنوان احتیاط و ذخیره باقی می ماند." رضاخان به واسطه خوی نظامی گری كه داشت ، توجه ویژه ای به ارتش و ارتشیان مبذول می داشت تا آن جا كه بین 30 تا 50 درصد از بودجه كشور را صرف امور نظامی می نمود. نظامیان رده بالا از جایگاه ویژه ای در قدرت برخوردار بودند و ارتش مهمترین پشتوانه شاه محسوب می شد اما پس از سالها رسیدگی به امور نظامی در نخستین مواجهه جدی ، ارتش به كلی شاه را ناامید كرد. نیروهای روسی و انگلیسی از دو سوی وارد ایران شدند و تنها طی سه روز كشور ایران سقوط كرد ، پادشاه اسیر و به جزایر موریس تبعید شد. ایران در حالی كه از لحاظ جمعیت شانزدهمین كشور جهان است، با چیزی حدود 500 هزار نیروی مسلح دهمین لشكر بزرگ جهان را داراست كه اگر نیروهای بسیج را هم به آن بیفزاییم، كشور ما بعد از چین، آمریكا، هند، كره شمالی و روسیه در رده ششم جهان و مقام اول خاورمیانه جای می گیرد. اما قانون خدمت وظیفه عمومی بعد از وی باقی ماند و سالها با چاشنی روبرو نشد تا آنكه پس از واقعه 15 خرداد 1342 ، محمد رضا شاه طلاب حوزه های علمیه را وادار به رفتن به سربازی كرد و این مسئله كش مكش های دیگری به دنبال داشت. ولی با این حال ، پس از آن و تا بعد از انقلاب اسلامی ، این قانون كماكان باقی ماند. در طی جنگ ایران و عراق ، نیروهای نظامی به همراه صدها هزار نیروی داوطلب مردمی ، مقاومت قهرمانانه كم نظیری را به نمایش گذاشتند . در حالی كه در عراق مجازات عدم شركت در جنگ اعدام بود ، در ایران ، همیشه بخش بزرگ و مهمی از نیروها را داوطلبین تشكیل می دادند. بواسطه جوان بودن جمعیت كشور، اكنون سالانه بیش از 800 هزار نفر از پسران به سن خدمت سربازی می رسند و از آنجا كه طول دوره سربازی 2 سال است یك میلیون و ششصد هزار نفر سرباز وظیفه خواهیم داشت. این یعنی دومین ارتش پر تعداد جهان!
بعد از دوران جنگ و طی 15 سال اخیر اما قانون خدمت وظیفه عمومی ، به جز اصلاحات جزیی ، با زمان جنگ تفاوت زیادی نكرده است و هنوز تمامی جوانان موظف هستند تا 2 سال را در خدمت نیروهای مسلح سپری كنند . ولی نگاهی به اوضاع امروز ایران حقایق قابل تاملی را روشن می سازد. كشور ایران در حالی كه از لحاظ جمعیت شانزدهین كشور جهان محسوب می شود ، با داشتن چیزی حدود 500 هزار نیروی مسلح ، دهمین لشكر بزرگ جهان را داراست كه اگر نیروهای بسیج را هم به آن بیافزاییم ، كشور ما بعد از چین ، آمریكا ، هند ، كره شمالی ، روسیه در مقام ششم جهان و مقام اول خاورمیانه جای می گیرد و این نشان میدهد آنچه نیروی نظامی ایران كم دارد به هیچ روی سرباز وظیفه نیست. اما حقیقت تكان دهنده دیگر وقتی روشن می شود كه این آمار 500 هزار نفر را در كنار آمار توزیع سنی جمعیت ایران قرار دهیم ، به واسطه جوان بودن جمعیت كشور اكنون سالانه بیش از 800 هزار نفر از پسران به سن خدمت سربازی می رسند و از آن جا كه طول دوره خدمت سربازی دو سال است یك میلیون و ششصد هزار نفر سرباز وظیفه خواهیم داشت ! اما این جمعیت بزرگ كجا هستند؟ درصد كسانی كه به دلایل مختلف از خدمت سربازی معاف دایم می شوند اصلا به مقداری نیست كه در این آمار بتواند تعیین كننده باشد. همچنین افزایش ظرفیت پذیریش دانشگاه ها در سال های اخیر كه ممكن است درصدی از پیك جمعیت را بیشتر در دانشگاه ها انباشته كند و زمان شمول خدمتشان را به تاخیر بیاندازد نیز به هیچ روی آن قدر نیست كه بتواند توجیه مناسبی برای این ناهمخوانی آماری باشد. یا باید گفت كه تمامی آمار و ارقام بین المللی درباره جمعیت نظامی ایران به كلی غلط است و لذا ما بزرگترین ارتش دنیا پس از چین را جایی در كشورمان مخفی كرده ایم و یا اینكه باید پذیرفت كه هر سال چند صد هزار نفر به هر دلیلی از رفتن به سربازی خودداری می كنند و تحت عنوان " غایب از خدمت " یا حتی " فراری "، به حاشیه اجتماع رانده می شوند.
در چنین شرایطی یا باید گفت كه تمامی آمار و ارقام بین المللی درباره جمعیت نظامی ایران به كلی غلط است و لذا ما بزرگترین ارتش دنیا پس از چین را جایی در كشورمان مخفی كرده ایم و یا اینكه باید پذیرفت كه هر سال چند صد هزار نفر به هر دلیلی از رفتن به سربازی خودداری میكنند و تحت عنوان " غایب از خدمت" یا حتی " فراری " ، به حاشیه اجتماع رانده میشوند. سخت گیری كم نظیر ایران درباره خدمت سربازی منجر به آن شده است كه این خیل عظیم افراد عملا بدون برخورداری از بسیاری از خدمات اجتماعی ، به صورت غیر قانونی و زیر زمینی وارد چرخه شغلی و اقتصادی كشور شوند كه این خود تبعات اجتماعی وسیعی را به همراه خواهد داشت. بر طبق آمار، حتی اگر طول مدت سربازی یكباره به 6 ماه كاهش یابد ، با توجه به انباشتگی جمعیت جوان ، بازهم از تعداد سربازان كشور كاسته نخواهد شد . به خصوص اینكه با كاهش طول مدت خدمت ، بسیاری از غایبین سال های گذشته نیز به خدمت باز خواهند گشت. حتی اگر طول مدت سربازی یكباره به 6 ماه كاهش یابد، با توجه به جوانی جمعیت باز هم از تعداد نیروهای مسلح كاسته نخواهد شد. به خصوص اینكه با كاهش مدت خدمت، بسیاری از غائبین سالهای گذشته نیز به خدمت باز خواهند گشت. هرم جمعیتی ایران حاكی از آن است كه تعداد مشمولین سالانه ، از800 هزار نفر به 900 هزار نفر در سالهای آینده افزایش خواهد یافت و حتی پس از عبور پیك جمعیت و در نقطه مینیمم خود ، یعنی كسانیكه اكنون در سن دبستان هستند ، بازهم از 500 هزار نفر در سال كمتر نخواهد شد. و بعد از آن دوباره افزایش جمعیت زیادی فرا خواند رسید كه فرزندان پیك جمعیت فعلی هستند. در كنار تعداد، كیفیت آموزشی و بهره وری این نیروی عظیم نیز می باید مورد توجه قرار گیرد. یكی از شاخصه های كیفیتی ارتش های جهان سرانه مخارج نظامی است، یعنی میزان هزینه ای كه به ازای هر سرباز برای آموزش تجهیزات نظامی در ارگانهای نظامی صرف می شود. در حالیكه ایران از لحاظ تعداد نیروهای مسلح جزو ده كشور نخست جهان دسته بندی می گردد از لحاظ سرانه مخارج نظامی در رده تاسف برانگیز هفتادم ( آمار سال 1999) و صد و سوم ( آمار سال 1997) جهان و پایین تر از بسیاری از كشورهای فقیر آفریقایی قرار دارد!
در حالیكه ایران از لحاظ تعداد نیروهای مسلح در میان ده كشور نخست جهان است، از لحاظ سرانه مخارج نظامی برای این نیروها، ( هزینه ای كه صرف هر سرباز ایرانی می شود ) در رده تاسف انگیز هفتادم ( سال 1999 ) و صد و سوم ( سال 1997 ) جهان و پایین تر از بسیاری از كشورهای فقیر آفریقایی قرار دارد. با وجود اینكه صنایع نظامی كشور به نسبت دیگر صنایع ، پیشرفت چشمگیری داشته است ، كه با توجه به تحریم های موجود جای تمجید بسیار دارد ، اما سطح نازل كیفیت دوره خدمت كه نتیجه جوابگو نبودن امكانات موجود برای این تعداد مشمولین است ، به خوبی به چشم می آید. در دوره آموزشی ، به عنوان مهمترین مرحله ، هر فرد در میدان تیر فرصت دارد تا با یك اسلحه ، تنها 30 عدد تیر شلیك نماید . بسیاری از مشمولین می گویند كه به علت قابل استفاده نبودن لباس و وسایل اندكی كه در اختیارشان قرار می گرفته خودشان اقدام به تهیه مجدد این اقلام نموده اند. با این وجود به اعتقاد اغلب كسانی كه دوره سربازی را به پایان برده اند ، خصوصا افراد تحصیلكرده ، دوره آموزشی هنوز مفید ترین قسمت دوران خدمت است. یك دوره آموزشی رزمی تمام عیار در شرایط دشوار نظامی اصلا آن چیزی نیست كه مخالفان زیادی داشته باشد و حتی میتواند با استقبال بسیار گسترده ای میان پسران جوان روبرو شود. تمامی نارسایی ها و نارضایتی های عمیق از آن دوره طولانی و كشدار بعد از آموزش نشات میگیرد. تمامی افراد ماهها هر روز صبح تا پایان وقت اداری ملزم هستند در محل خدمت حاضر شوند و در انتظار به پایان رسیدن دوران خدمت در انتظار بمانند.
یك دوره آموزشی رزمی تمام عیار در شرایط دشوار نظامی اصلا آن چیزی نیست كه بتواند مخالفان زیادی داشته باشد و حتی میتواند با استقبال بسیار گسترده ای میان پسران جوان روبرو شود. تمامی نارسایی ها و نارضایتی های عمیق از آن دوره طولانی و كشدار بعد از آموزش نشات می گیرد. سیستم نظامی ما به روشنی ظرفیت آنرا ندارد تا این جمعیت زیاد از افراد تحصیلكرده كه برای كار و فعالیت و آبادانی یك كشور آموزش دیده اند را دورن خود جذب نماید. نتیجه آن كه اكثر قریب به اتفاق این افراد دوره سربازی را بسیار كم فایده می دانند و از اینكه به اجبار قانونی مجبورند دو سال از بهترین و مفید ترین سالهای عمرشان را به كم بهره ترین شیوه ای سپری كنند بسیار ناراضی هستند. افراد تحصیلكرده و توانای زیادی هستند كه به كارهای كاملا معمولی دفتری مشغولند و مهندسین زیادی را می توان دید كه تایپ ، رانندگی و یا رونویسی می كنند. و این به وضوح به افزایش نارضایتی ها می انجامد. خدمت سربازی كه زمانی در ایران به علت جنگ تحمیلی تا آن حد مقدس و به قدری موجه بود كه حتی نوجوانان كم سن و سال به هر وسیله ای سعی می كردند تا در میان رزمندگان جای بگیرند و سهمی در افتخار دفاع از كشورشان داشته باشند، اكنون به دلیل عدم تطابق با نیازهای بعد از جنگ و قرار گرفتن در مقابل منافع مستقیم میلیون ها جوان ، جوانان همان مملكت را واداشته است كه برای اخذ معافیت از خدمت یا گریز از آن به هر نوع دستاویزی روی آورند.
تعداد مشاهده :527 | ارسال به دوست
1. نوشته شده توسط مهدی, در 10-07-1388 07:مهر اولین بار هست که می بینم یک نفر پیدا شده و برای سربازها هم ارزش قائل شده . برای انتشار این ویژه نامه از شما تقدیر میکنم . خسته نباشید و آفرین . بازم از این کارها بکنید . |
|
- لطفا موضوع نظر را مرتبط با موضوع متن انتخاب کنید.
- درگیریهای لفظی شخصی حذف خواهد شد.
- لطفا از قسمت نظرات جهت تبلیغ سایت یا بلاگ خود استفاده نکنید . اینگونه نظرها حذف خواهد شد.
- فقط کافیست که مرورگر خود را Refresh کنید تا کد امنیتی جدید ظاهر شود قبل از اینکه بر روی کلید 'ارسال' کلیک کنید
- به خاطر داشته باشید که این کار فقط وقتی نیاز میشود که شما کد امنیتی را اشتباه وارد کرده باشید.
|
Host By : IraniNic.com -IraniNic.com |